Ninh Thuận: Ai chịu trách nhiệm về việc áp dụng văn bản hết hiệu lực?

04/01/2020 16:38

Báo Kinh doanh & Pháp luật ngày 26/12/2019 có đăng bài “Ninh Thuận: Áp dụng văn bản hết hiệu lực, người dân bức xúc”, phản ánh việc chính quyền  tỉnh Ninh Thuận áp dụng văn bản đã hết hiệu lực pháp luật để thu hồi đất, gây bức xúc trong dư luận. Sau khi làm đường xong,Quyết định chỉ thu hồi đất làm đường nhưng  chính quyền tiếp tay thu hồi thêm đất của dân để giao cho doanh nghiệp phân lô, bán nền mà không thương lượng, thỏa thuận đền bù là trái qui định pháp luật. Ai sẽ chịu trách về những sai phạm trên?

Áp dụng sai, ai chịu trách nhiệm thuộc về ai?

Ngày 25/5/2015, UBND tỉnh Ninh Thuận ban hành quyết định số: 222/QĐ-UBND, phê duyệt Phương án về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án Đường N9 thuộc khu quy hoạch dân cư Bắc Trần Phú.

Trong đó, tỉnh xây dựng phương án bồi thường hỗ trợ, tái định cư thì áp dụng Quyết định số 2380/2010/QĐ-UBND ngày 21/12/2010 của UBND tỉnh Ninh Thuận. Tuy nhiên, quyết định này xây dựng và áp dụng theo Luật Đất đai 2003, đã hết hiệu lực pháp luật từ ngày 01/7/2014.

“Việc áp dụng văn bản quy phạm pháp luật đã hết hiệu lực để thu hồi đất của người dân là vấn đề rất nghiêm trọng. Tỉnh đã ban hành Quyết định số 222/QĐ-UBND thu hồi đất tổng thể làm Đường N9, nhưng phần quan trọng nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân có đất bị thu hồi thì lại áp dụng văn bản hết hiệu lực pháp luật. Ai sẽ chịu trách nhiệm thiệt hại từ những quyết định sai trái của chính quyền gây ra trong việc thu hồi đất trái pháp luật”, ông Nguyễn Trung, một người dân bị thu hồi đất bức xúc.

UBND tỉnh Ninh Thuận đã sử dụng văn bản hết hiệu lực 26 tháng, nhưng lại lọt qua rất nhiều cửa mà không ai phát hiện ra thiếu sót dẫn đến việc thu hồi đất rất bất thường. Mặc dù chính quyền tỉnh Ninh Thuận đã thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư và dự án đã được thi công, nhưng về pháp lý vẫn là những sai phạm nghiêm trọng, bắt buột phải xử lý theo quy định pháp luật. “Nếu quyết định thu hồi đất mà căn cứ theo luật đã hết hiệu lực thì không có giá trị pháp lý. Vì vậy, các quyết định thu hồi đất mà chính quyền đã ban hành cho các hộ gia đình, cá nhân sẽ không có hiệu lực pháp luật. Ai ban hành những văn bản trái luật thì sẽ phải chịu trách nhiệm”, một luật sư tham gia vụ việc cho biết.

Dự án thu hồi đất làm đường không đúng quy định pháp luật khiến người dân bức xúc

Theo luật sư này, Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh Ninh Thuận về việc thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội, căn cứ pháp lý là Luật Đất đai 2013. Vì sao, nhiều hộ gia đình lại bị thu hồi đất theo quyết định hành chính không đúng qui định pháp luật? Ai, cơ quan chính quyền cấp tỉnh, cấp huyện, thành phố phải chịu trách nhiệm về việc ban hành quyết định trên dẫn đến việc lạm dụng quyền lực, thu hồi đất trái pháp luật, tước đoạt quyền lợi ích hợp pháp của người dân có đất bị thu hồi?

Chính quyền Hội đồng nhân dân, UBND tỉnh Ninh Thuận, thành phố Phan Rang-Tháp Chàm, các sở, ngành có phát hiện ra sai phạm hay buông lỏng quản lý, thiếu kiểm tra, giám sát, để xảy ra nhiều vi phạm nghiêm trọng trong công tác quản lý sử dụng đất đai, thu hồi đất, bồi thường hỗ trợ tái định cư…dẫn đến tình trạng khiếu nại, khiếu kiện kéo dài?

Thu hồi thêm đất chỉnh trang đô thị hay phân lô, bán nền?

Nhiều hộ dân có đất trong vùng dự án, bị thu hồi đất theo QĐ 222 bức xúc cho rằng, việc thu hồi đất của người dân để làm Đường N9. Chính quyền căn cứ vào Luật Đất đai 2013 cùng các văn bản hiện hành chúng tôi hoàn toàn đồng ý. Thế nhưng việc bồi thường, liên quan đến quyền lợi của người dân có đất bị thu hồi thêm 20m nữa thì người dân bị đẩy ra ngoài cuộc chơi, nên họ rất bức xúc.

Ông Nguyễn Trung - một hộ dân trong có đất trong dự án thu hồi đất để làm đường

Thực tế, tại 02 dự án Đường N9, Đường Ngô Gia Tự nối dài Lê Duẩn, căn cứ pháp lý Quyết định số 222/QĐ-UBND, kèm Thông báo 465/TB-VPUB , ngày 31/3/2015 ghi rất rõ: Đối với hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi từ 300m2 đất nông nghiệp trở lên để thực hiện dự án. Ngoài việc đền bù theo quy định pháp luật, còn được Nhà nước giao một lô đất ở chuyển đổi nghề theo giá dự án. Qua đó giúp cho người dân có chỗ ở ổn định với công việc mới sau khi thoát ly nông nghiệp trong vùng dự án… Nhưng tại 02 dự án Đường N9, Quyết định số 222/QĐ-UBND và  Đường Ngô Gia Tự nối Lê Duẫn Quyết định số 221/QĐ-UBND thì chính sách này không được thực hiện.

Vì sao trong quyết định và thông báo của chính quyền tỉnh Ninh Thuận rất rõ ràng, nhưng cách thực hiện lại bất nhất và có vấn đề mờ ám như tham nhũng chính sách, lợi ích nhóm… “Điều cay đắng oan nghiệt cho người dân chúng tôi, ngoài diện tích thu hồi đất làm đường như quyết định thu hồi đất, Nhà nước còn thu hồi sâu vào bên trong đất của chúng tôi 20m dùng để giao cho nhà đầu tư phân lô bán nền, giá đất bằng giá đất thu hồi làm đường. (Các dự án làm đường theo hình thức BT khác không thu đất hai bên đường giao nhà đầu tư phân lô bán nền), nên rất bất công cho chúng tôi”, ông Nguyễn Trung người bị thu hồi đất chia sẻ.

Ai đang đứng trên pháp luật, lạm quyền, thu hồi đất trái pháp luật giao nhà đầu tư phân lô bán nền mà lại căn cứ vào quyết định thu hồi đất làm Đường N9, khiến người dân bức xúc? Việc mất đất, mất nhà, mất cả niềm tin là có thật. Người dân bị thu hồi đất mặt tiền đường, rồi bồi thường với giá rẻ mạt, là tiếp tay cho nhà đầu tư phân lô, bán nền thu lợi nhuận bất chính. Điều này đồng nghĩa với việc ép người dân vào đường cùng.

Sau khi thu thêm 20m đất mặt tiền đường giao cho nhà đầu tư phân lô, bán nền, chính quyền tỉnh Ninh Thuận cho rằng đó là đất dùng chỉnh trang đô thị. Trong khi đó, không có hồ sơ, căn cứ pháp lý về chỉnh trang đô thị mà chỉ có thực tế chứng minh nhà đầu tư phân lô bán nền.

Nếu thu hồi đất theo qui hoạch phân lô, bán nền thì căn cứ Điều 73, Luật Đất đai 2013, quy định chủ đầu tư phải thương lượng thỏa thuận với người có đất trong vùng dự án…Luật quy định rõ, Nghị định hướng dẫn nhưng UBND tỉnh Ninh Thuận không thực hiện, lạị cố tình viện dẫn sai pháp luật để thu hồi đất của dân giao cho nhà đầu tư phân lô bán nền thu lợi nhuận. Hành vi này là trục lợi chính sách, lợi ích nhóm...cùng nhau cấu kết tước đoạt tài sản của dân để chia chác, trục lợi.

Việc ban hành, áp dụng những văn bản hành chính không đúng qui định pháp luật của chính quyền tỉnh Ninh Thuận trên đã vi phạm nghiêm trọng pháp luật Đất đai 2013, Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015. Hậu quả pháp lý khi triển khai thực hiện những văn bản này trên thực tế đã vô hình tước đoạt quyền, lợi ích hợp pháp của người dân có đất bị thu hồi để thực hiện dự án. Đồng thời làm mất lòng tin của nhân dân vào Đảng và Chính quyền.

Người dân có quyền nghi ngờ về mục đích ban hành cũng như áp đặt thực hiện những văn bản hành chính sai pháp luật trên của chính quyền các cấp tỉnh Ninh Thuận. Tại dự án Đường N9 này liệu có lợi ích nhóm?

Việc chính quyền tỉnh Ninh Thuận tiến hành thu thêm 20m ven hai bên Đường N9, giao nhà đầu tư phân lô bán nền là lạm dụng quyền hành vi phạm nghiêm trọng pháp luật về quản lý đất đai, xâm phạm quyền lợi ích hợp pháp của người dân có đất bị thu hồi. Với những khuất tất có dấu hiệu vi phạm pháp luật trong quá trình ban hành, thực hiện QĐ 222, triển khai dự án Đường N9, đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi hợp pháp của nhiều hộ dân có đất bị thu hồi. Chính quyền tỉnh Ninh Thuận cũng không giải quyết khiếu nại, tố cáo của người dân đã làm mất lòng tin của dân. Và chính điều này đã khiến tình trạng đơn thư khiếu nại tố cáo xung quanh dự án Đường N9 vẫn chưa có hồi kết.

Báo Kinh doanh & Pháp luật kính đề nghị cơ quan chức năng của tỉnh Ninh Thuận có trách nhiệm xem xét, giải quyết thoả đáng nhu cầu, nguyện vọng của người dân trong việc thu hồi đất làm Đường N9 theo điểm b, khoản 3, Điều 62 Luật Đất đai 2013. Đối với các quyết định ban hành không đúng theo qui định pháp luật, tỉnh Ninh Thuận cần trả lại quyền lợi ích hợp pháp cho người dân có đất bị thu hồi. Còn đất phân lô, bán nền giao nhà đầu tư là một dự án kinh kế độc lập nên không thuộc điểm d, khoản 3, Điều 62 Luật Đất đai 2013. Vì vậy, UBND tỉnh Ninh thuận phải áp dụng Điều 73 Luật Đất đai 2013 để giải quyết. 

Lê Hoàng
Theo KD & PL